فصل دوازدهم: یادگیری از رسانه های جمعی

نظریه های یادگیری سنتی : فرض نظریه های یادگیری سنتی بر این است که یادگیری در واقع با پاسخ دادن به پرسش ها و تجربه های مربوط به ان رخ می دهد . عامل اصلی تعیین کننده در یادگیری استحکام است. یا میزانی که ارگانیسم نسبت به انجام امری پاداش یا تنبیه دریافت می کند.

نظریه یادگیری اجتماعی: آلبرت بندورا نشان می دهد که چگونه ما از تجربه مستقیم و مشاهده یاد می گیریم  و الگو برداری می کنیم.این نظریه ویزگی های تقویت عمل و محرک را در نظر می گیرد اما برنفوذ فرایندهای فکری یادگیرنده تاکید می کند.

عوامل اصلی در تحلیل نظریه یادگیری اجتماعی :

الف )فرایندهای توجه : اولین قدم در یادگیری اجتماعی توجه به ان رویداد است

توجه به یک رویداد بستگی به ویژگی های آن رویداد، ویژگی های مشاهده کننده، توانایی های حسی،سطح برانگیختگی، مجموعه ادراکی و سابقه تاریخی از تشویق مشاهده کننده دارد .

ب)فرایند های یادآوری: بعد از رویارویی مشاهده کننده با رویداد،با استفاده از نمادهای کلامی و تجسمی آن رابه صورت نمادین رمز گذاری می کنند. این علائم درمرحله بعد در حافظه ضبط می شود.

ج)بازتولیدفرایندهای حرکتی:اجرای عمل رفتاری شامل مراحل سازماندهی شناختی پاسخ ها، پیشقدمی آنها، دیده بانی و پالایش مبانی پس فرست اطلاعاتی.

د)فرایندهای انگیزشی: رفتارهادر صورتی انجام می گیرد که دارای ارزش تشویقی باشند.تشویق بر سه نوع تشویق بیرونی،تشویق مشابه و تشویق نفس است.

نظریه ها و پژوهش های ارتباط جمعی(الکسیس تن):

فصل سیزدهم: خشونت تلویزیونی و و پرخاشگری

تعریف: خشونت تلویزیونی و پرخاشگری ازدیدگاه نظریه یادگیری اجتماعی بررسی شده است.

خشونت تلویزیونی :

تحلیل محتوای تبلیغات تلویزیونی نشان داده است که تلویزیون به خصوص برنامه های مختص کودکان خشن است .

آثار خشونت تلویزیونی:

الف: یادگیری خشونت های جدید: کودکان میتوانند اعمال جدید و پیچیده ناشی از خشونت را با مشاهده اعمالی که توسط الگوها اجرا میشود یادگیرند

تسهیل کننده های پرخاشگری :

1)تشویق:

تشویق قبل از مشاهده: براساس اصول نظریه یادگیری ما اعمالی را انجام می دهیم که درگذشته به خاطر آنها مورد تشویق قرار گرفته ایم.

تشویق نیابتی: براساس اصول نظریه ی یادگیری ما اعمالی را انجام می دهیم که پیامدهای ان رفتارها توسط دیگران را مشاهده کرده باشیم.

 تشویق بعد از مشاهده :

2) تصور از واقعیت رویداد مشاهده شده : خشونتی که در تلویزیون مشابه زنددگی واقعی تصور شود در مقایسه با خشونتی که تخیلی به نظر برسد به پرخاشگری بیشتر در بیننده منتهی می شود.

3) علائم پرخاشگری در موقعیت بعد از مشاهده: هنگامی که علائم خشونت در شرایط بعد از مشاهده وجود داشته باشداحتمال انجام خشونت در نتیجه خشونت تلویزیونی به  وجود می اید .

4) سطح برانگیخته شده بیننده : برانگیختگی حساسی مانند خشم یا سردرگمی بعد از مشاهده خشونت تلویزیونی می تواند اجرای واکنش های پرخاشگرانه را تسهیل کند

5) بی احساسی نسبت به خشونت: رویارویی مکرر با خشونت رسانه ای مخاطبان را نسبت به خشونت بی احساس می کند.این بی احساسی باعث می شود که افراد نسبت به خشونت بردبار باشند و اعمال خشونت آمیز هم انجام دهند.

6) تشابه موقعیت بعد از مشاهده با رویداد مشاهده شده: تصور مشابهت بین رویداد مشاهده شده و موقعیت بعد از مشاهده در پاسخ دادن های پرخاشگرانه آموخته شده از الگو، تسهیل ایجاد می کند.

نظریه ها و پژوهش های ارتباط جمعی(الکسیس تن):

فصل چهاردهم: آثار موافق اصول اجتماعی تلویزیون

تعریف: نظریه یادگیری اجتماعی بر اکتساب رفتارها و ارزش هایی که آثار مطلوب برخورد ما و اطرافیان ما دارد ، تاکید می کند.معمولا اکتساب گرایش به واکنش های مطلوب را یادگیری موافق  اصول اجتماعی می گویند.

تقسیم بندی: آ ثار شناختی و رفتاری

آثار موافق اصول اجتماعی شناختی:

الف)تعریف: شامل یادگیری اطلاعات قابل استفاده و گسترش مهارت  های شناختی است.

ب)تشریح: کودکان اطلاعات مفیدی از تلویزیون یاد می گیرند. رویارویی مکرر با برنامه های خبری تلویزیونی و امور عمومی دانش اطلاعات عمومی جوانان را افزایش می دهد.

ج) مثال: پخش برنامه تلویزیونی "خیابان سسامی" با هدف توسعه مهارت های شناختی کودکان پیش دبستانی.

آثار موافق اصول اجتماعی رفتاری تلویزیونی :

الف) تعریف: شامل انجام اعمال مورد پسند اجتماع مانند کمک به دیگران، نوع دوستی و رعایت مقررات.

ب) تشریح: مطالعات پیشین بر مبنای نظریه یادگیری اجتماعی نشان داده که رفتارهای موافق اصول اجتماعی که توسط کودکان انجام می شود نتیجه رویارویی آنها با الگویی است که این رفتارها را نشان می دهد؛همچنین کودکان می توانند این رفتار هارا از مطالب پیچیده تلویزیونی یاد بگیرند و انها را درطول زمان به موقعیت های دیگر تعمیم دهند.

ج) مثال: برنامه "همسایگی آقای راجرز" وافزایش رفتارهای میان فردی موافق اصول اجتماعی

نظریه ها و پژوهش های ارتباط جمعی(الکسیس تن):

فصل پانزدهم: شکل گیری واقعیت های اجتماعی با رسانه های جمعی

تعریف: رسانه ها می توانند از طریق ارائه انتخابی و تاکید بر برخی از موضوع ها ادراکات ما را از حقایق و هنجارهای جامعه مشخص کنند.

این زمینه پژوهش را کاشت رسانه ها یا پژوهش های پرورش نفس می نامند.

پژوهش های انجام گرفته توسط گربنر و گروس در این زمینه:

1)خشونت تلویزیونی : 

تعریف: بیان آشکار قدرت جسمانی،با اسلحه یا بدون اسلحه ، علیه خود یا دیگران

اجبار به اقدام علیه اراده کسی که باعث صدمه یا کشتن او شود یا کشتن یا صدمه و آزار واقعی.

تشریح: خشونت بخش جداناپذیر از برنامه های درام تلویزیون است؛ پژوهش ها نشان می دهدگروه های قربانی شده در خشونت تلویزیونی شامل زنان، خارجی ها، غیرسفید پوستان و اعضای گروه های اجتماعی پایین هستند. ضمنا بین تماشای تلویزیون  و خشن تلقی کردن دنیا رابطه مستقیم وجود دارد.

2) کلیشه های جنسیتی در تلویزیون:

تعریف: چگونگی تصویر پردازی زنان و مردان در نقش های شغلی و اجتماعی و ویژگی های شخصی شخصیت ها در تلویزیون بررسی شده است.

تشریح: زنان در تلویزیون بیشتر در نقش های سنتی، منفعل و ضعیف نشان داده می شوند؛ کودکان از تلویزیون به عنوان راهنمایی برای رفتار های نقش جنسیتی مناسب در زندگی واقعی استفاده می کنند.

3) کلیشه های قومی در تلویزیون :

 تعریف: در طول تاریخ برنامه ریزی اولیه تلویزیون اقلیت ها به جز در برخی ازنقش های کلیشه ای در برنامه های خاص از صحنه نمایش حذف شدند.

تشریح: اقلیت های قومی مخصوصا سیاه پوستان هنوز به صورت کلیشه ای در تلویزیون نمایش داده می شوند. تلویزیون برای کودکان سیاه پوست به عنوان منبع مهمی ازدانش درباره دنیای واقعی است.

4) رفاه در تلویزیون:  

تعریف: رفاه و زیبایی موضوع متداول برنامه های تفریحی و آگهی های تلویزیونی است.

 تشریح: رابطه بین تصور از رفاه و تماشای تلویزیون و تصور از درستی مطالب تلویزیون به وضعیت اقتصادی اجتماعی و به خصوص تحصیلات پاسخگویان مرتبط است.

5) زیبایی در تلویزیون :

تعریف: آگهی هایی که فروش چیزی در آنها به خاطر تمایل به جاذبه جنسی، جوانی و یا زیبایی بود و یا آنهایی که از جاذبه جنسی (جذابیت ظاهری) بازیگران زن یا مرد در آگهی برای فروش استفاده می کردند.

 تشریح: مواجه با آگهی های زیبایی باعث می شود که دختران نوجوان اهمیت بیشتری به ویژگی های مرتبط با زیبایی در زندگی واقعی خود بدهند.

 نظریه ها و پژوهش های ارتباط جمعی(الکسیس تن):

فصل شانزدهم: ارتباط جمعی و جامعه پذیری سیاسی

الف) تعریف:جامعه پذیری سیاسی به فرایند یادگیری اشاره دارد که از طریق هنجارها و رفتار های سیاسی که مورد پذیرش نظام سیاسی حاکم است از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود.

ب) پژوهش های سنتی: پژوهش های جامعه پذیری سیاسی به خانواده، مدرسه و گروه های اجتماعی به عنوان عوامل اولیه نفوذ توجه داشته است.

ج) پژوهش های جدید: رسانه های جمعی به عنوان عامل مهم جامعه پذیری سیاسی مورد تاکید هستند.

د) جامعه پذیری سیاسی همانند یادگیری اجتماعی:

مطابق نظریه یادگیری اجتماعی ما نگرش ها و رفتارهای سیاسی رااز الگوهایی که به دفعات باآن روبه رو هستیم و برای تقلید آن الگوها به صورت بیرونی یا درونی مورد تشویق قرار گیریم، یاد می گیریم.

ه) یادگیری نگرش ها و رفتارهای سیاسی از رسانه های جمعی:

شروطی که لازمه یادگیری سیاسی از رسانه های جمعی است:

1)     1-در دسترس بودن اطلاعات سیاسی در رسانه

2)     2- توجه مخاطبان به اطلاعات سیاسی رسانه

3)     3- انگیزه